Álvaro Retana, que se autoproclamou o «escritor máis guapo do mundo», sempre tivo claro que o importante era que se falase dun, sobre todo se era para mal. Mestre da prensa irónica e frívola, do homoerotismo e da astracanada, foi un dos grandes escritores españois da primeira metade do século XX, caído no esquecemento co paso dos anos. Inxustiza imperdoable que esta nova edición de Las «locas» de postín e El fuego de Lesbos, por primeira vez nun mesmo volume, pretende reparar.
Coas súas equilibradas doses de humor e desenfado, as novelas de Retana tiveron unha excelente acollida nos anos vinte e trinta, amosando unha España que respiraba os aires de modernidade procedentes doutros países europeos. Os protagonistas destas comedias de enredo —cuxos nomes ocultaban na súa maior parte a persoas coñecidas do círculo do autor— eran estetas decadentes, artistas sicalípticos, escritores galantes e, sobre todo, aristócratas libertinos que poñían a proba os códigos morais vixentes. Un espejismo de liberdade que se esvaecería co estoupido da Guerra Civil e a ditadura de Franco.
Las «locas» de postín e El fuego de Lesbos son dúas novelas que retratan con coñecemento de causa o ambiente gay, lésbico e bisexual durante os felices anos vinte. Ambas as obras presentan unha sucesión de escenas disparatadas onde campan ás súas anchas os máis diversos embaixadores do terceiro sexo, transformistas que causan sensación nos teatros madrileños e marquesas enganadas polas súas noivas e amantes; personaxes precursores da estética camp e festiva de autores como Eduardo Mendicutti ou Luis Antonio de Villena e cineastas como Pedro Almodóvar. Como conclúe Dimas Prychyslyy no prólogo a esta edición, «toda lenda merece ser adornada. Retana, sen dúbida, fai moito tempo que o é».
Sobre Álvaro Retana
Álvaro Retana (1890-1970) foi fillo do político, diplomático e escritor Wenceslao Retana e de Adela Ramírez de Arellano. Está considerado o mellor autor de novelas eróticas de principios do século XX. Foi tamén xornalista, modisto, debuxante, figurinista e letrista de cuplés, ademais dun erudito dos xéneros populares e innovador da escenografía española. Desenfadado e frívolo, nas súas máis de sesenta novelas pódense atopar a maioría das consideradas «transgresións» sexuais da época, como as relacións sadomasoquistas, homosexuais e bisexuais, tríos ou cuartetos. Durante a ditadura de Primo de Rivera, e tras a persecución que se produciu dos escritores eróticos, resultou procesado e encarcerado. Permaneceu en Madrid durante a Guerra Civil, onde continuou coa súa carreira literaria e con colaboracións no mundo do espectáculo. Foi condenado á morte en 1939, aínda que viu conmutada a máxima pena e quedou en liberdade en 1948. Nunca máis puido escribir novelas eróticas nin volveu ver os seus deseños nos teatros. Ata o final dos seus días loitou contra a censura e as convencións sociais.
