Unha radiografía do pijo en España, desde os señoritos do século XIX ata os cayetanos, pasando pola gauche divine ou os yeyé. Un ensaio revelador sobre un fenómeno que vai moito máis alá do arquetipo e que axuda a entender, cunha mirada afiada, o verdadeiro trasfondo da loita de clases na sociedade española.

Fitós de “o pijo” en España

• 1853 Eugenia de Montijo pide o seu primeiro Louis Vuitton.

• 1910 Alfonso XIII pon de moda o veraneo no norte.

• 1950 A filla de Franco casa con Cristóbal Martínez Bordiú, o “pollopera”.

• 1963 Marisol póñese un vestido de Dior en Rumbo a Río.

• 1965 Abre Bocaccio en Barcelona.

• 1970 Julio Iglesias inaugura Puerto Banús.

• 1980 Primeira sudadera Don Algodón.

• 1986 Hombres G levan a palabra “pijo” ás masas.

• 1992 Isabel Preysler e Miguel Boyer compran Villa Meona.

• 2002 Casa a filla de Aznar en El Escorial.

• 2003 O Real Madrid ficha a David Beckham.

• 2011 Cayetano Martínez de Irujo: “Os xornaleiros andaluces teñen poucas ganas de traballar”.

• 2016 Felipe Juan Froilán de Todos los Santos alcanza a maioría de idade.

• 2023 Estala a “cayeborroka”.

Raquel Peláez percorre estes momentos cunha mirada profundamente analítica e mordaz para contar a historia dun país encantado polas aparencias, onde o imaxinario de veleiros, monterías, cócteles e bolsos de luxo convive cunha desigualdade social cada vez máis visible e angustiosa.

Cando España se integrou de cheo na economía de libre mercado e adoptou os hábitos de consumo das sociedades chamadas “libres”, apareceu un arquetipo social que xa nunca abandonaría o imaxinario colectivo: o pijo. Aqueles mozos alegres, despreocupados e consumistas, nin de esquerdas nin de dereitas, que ían a concertos de Hombres G con xerseis de cores pastel e plumíferos fluorescentes, foron a cara amable do Estado do benestar e a promesa dun mundo sen problemas.

Ao longo das décadas seguintes, o pijismo mutou en infinitas variantes, tan sutís e escurridizas que, xa no século XXI, só atopa unha representación tan pura e caricaturesca como a orixinal: o cayetano. O seu universo simbólico conserva o hedonismo brando dos oitenta, pero engade ingredientes que falan do triunfo do neoliberalismo, da nostalxia polos tempos de señoritos e da fricción con novas tribos urbanas.

E, no fondo, a pregunta persiste: que é exactamente un pijo? Existen pijos “de verdade” e “de mentira”? Un pijo é sempre de dereitas? É o mesmo ser pijo que ser rico? Cántos tipos de pijos existen? Nunha sociedade obsesionada coa imaxe, o diñeiro e o triunfo, non somos case todos, nalgún punto, sospeitosos de pijismo? E por que “pijo” pasou de ser un insulto a un adxectivo que moitos soñan con poder atribuírse?